Erfelijke aanleg van gedrag

Wanneer je honden iets wilt leren dan doe je dat binnen een aantal gedragsmatige grenzen. Een hond wordt namelijk geboren met een aantal kant-en-klaar liggende gedragingen die hem helpen bij de overleving. Dit gedrag hoeft niet te worden geleerd maar als de juiste prikkel wordt gegeven wikkelt dit gedrag zich als het ware vanzelf af. We noemen dit het instinct. Hoewel dit instinct erg nuttig is voor het dier als soort, vormt het een van de grenzen van wat trainbaar is. Een gedrag dat regelrecht tegen het instinct indruist is niet aan te leren.

Verschillen in aanleg tussen rassen

Een belangrijke factor in de snelheid en het gemak waarmee honden iets leren is de erfelijke aanleg die ze hebben voor bepaalde gedragingen. Een jarenlange selectie heeft gezorgd voor een aanleg voor schapen drijven bij de Border Collie. Deze honden zijn dan ook veel eenvoudiger het drijven van schapen te leren dan een b.v. een Beagle. Maar een Border Collie in een meute honden laten meelopen voor de jacht op een vos is waarschijnlijk heel wat problematischer dan een groep Beagles voor die meutejacht inzetten. Een Labrador heeft aanleg om waterwild onbeschadigd te apporteren. Om dat aan een Jack Russell Terriër te leren is over het algemeen genomen een heel ander verhaal. Het terugbrengen zal nog wel aan maar onbeschadigd?? Deze honden zijn juist gefokt op hun fanatieke aard om ongedierte (ratten, muizen) op te ruimen of om een vos uit z'n hol te treken. Ik zeg hier niet dat het onmogelijk is om tegen de erfelijke aanleg in een hond iets aan of af te leren, maar om het voorbeeld van de Border Collie aan te houden: een opleiding tot meutehond zou wel eens erg lang kunnen duren. Een gedrag is moeilijk aan te leren als er weinig aanleg voor aanwezig is. Betekent een aanleg voor een bepaald gedrag dan dat het gedrag altijd automatisch vertoond zal worden? Nee! Dat is zeker niet altijd het geval. Een hond met aanleg om te apporteren zal dat makkelijk leren, maar het moet wel gestimuleerd worden. Een hond met aanleg tot veel blaffen zal hier makkelijk toe overgaan maar het is wel te voorkomen of te remmen. Dus hoewel erfelijke aanleg voor een gedrag aanwezig moet zijn om het gedrag te kunnen vertonen, er is ook nog een bepaalde mate van stimulatie vanuit de omgeving nodig om het gedrag te tonen. Over het algemeen kun je dus zeggen dat de snelheid en het gemak waarmee een hond een bepaald gedrag aan- of afleert sterk afhangt van zijn erfelijke aanleg voor dat gedrag. Nu de grenzen zijn geschetst kunnen we ons verder verdiepen in de leertheorie.