Als je in Google zoekt met de woorden "mens hond relatie" vind je 118 000 hits en als je in het engels zoekt vind je wel 6900 000 hits . Kortom: er is veel te doen rond dit onderwerp.

De hond wordt vaak de beste vriend van de mens genoemd. Deze viervoeter neemt dus een speciale plaats in in het leven van de mens. Heel anders dan andere gedomesticeerde dieren. Misschien dat een kat een beetje in de buurt komt maar toch.... de hond is in de loop der tijd bij de mens gekomen en bij de mens gaan horen.

Het meest recente onderzoek plaatst de oorsprong van de hond in het Verre Oosten, enige tienduizenden jaren geleden. De eerste aantoonbare relatie van de wolf met de mens is omstreeks 17.000 jaar geleden. We weten niet precies hoe het tot huisdier maken (domesticeren) is verlopen maar daar zijn wel een aantal ideeën over. Een van die ideeën is dat de wolf als eerst de stap aar de mens heeft gezet. Wolven lieten hun natuurlijke schuwheid een beetje los en kwamen steeds dichterbij menselijke nederzetting leven om te profiteren van de afval die de mens (ook toen al) liet rondslingeren. Langzaam aan in een proces van honderden jaren paste de “wolf” zich steeds meer aan aan het leven rondom de mens. Deze aangepaste wolf leek waarschijnlijk ook al veel minder op de wolf waar hij van afstamde.

Uiteindelijk heeft de mens ook een stap gezet. We konden de hond wel gebruiken. Oorspronkelijk hadden dan ook honden vooral een praktisch doel: bewaking, helpen bij de jacht, opruimen van ongedierte en veel later ook schapen drijven, karren en sleden trekken en bijvoorbeeld vee drijven. We lieten de hond werken en in ruil daarvoor kreeg ie eten en onderdak. Ook nu zijn nog een aantal heel specialistische functies voor honden weggelegd: speurhonden, lawinehonden politiehonden, hulp- en geleidehonden, therapiehonden maar ook “oude” functies als jachthond en bewaking worden nog met verve door de hond ingevuld.

Toch is er veel veranderd. De voornaamste functie van de hond nu is gezelschap voor de mens. De hond wordt in onze westerse samenleving vaak beschouwd als een volwaardig lid van de familie hij wordt geknuffeld en vertroeteld, neemt deel aan activiteiten, wandelingen en vakanties. Hij is de vertrouweling en de speelkameraad, de
link met de andere gezinsleden… Soms zelfs met wat overdaad, waar hij dan de plaats inneemt en de rol vervult als substituut-mens.

De Britse acteur Sir Alec Guinness sprak ooit de woorden: "Als je in Engeland een drukke straat wil oversteken, doe je er goed aan een hond mee te nemen. Geen enkele Engelsman zal ooit een hond omver rijden."

Ik ben hondentrainer, ik houd van honden. Maar soms schieten we een tikkeltje door. Wie kent niet de momenten in speelfilms waarin duizenden mensen ontredderd raken door een natuurramp ramp maar we het het zieligst vinden voor die hond die z’n baasje kwijt is.

Toch zijn de positieve effecten van de hond op de mens heel duidelijk aanwezig. Het is aangetoond dat het aaien van een hond stress verlagend kan werken. Door een wandelingetje me de hond blijven mensen in beweging wordt sociaal isolement voorkomen. Als westerse samenleving hebben we de hond verwelkomd en omarmd.

Niet in iedere cultuur is dit hetzelfde. Er zijn culturen waar honden nog veel meer als werk- en gebruiksdier wordt gezien.

Een voorbeeld uit mijn eigen ervaring: Ik was 5 jaar geleden in Polen op vakantie met mijn vrouw, twee kleine kinderen en een hond. Nu het is in Nederland absoluut verboden een hond een kar te laten trekken. Op vakantie in Polen liet ik mijn hond een bolderkar trekken met twee kleine kinderen er in (hij vond het hartstikke leuk en ja, ik trok mee). We trokken heel wat bekijks. We spraken een aantal mensen die nieuwsgierig waren of dit gebruikelijk was in Nederland. Toen ik ze vertelde dat in de Nederlandse wet verboden is vielen de monden open van verbazing. Een hond is toch immers het gelukkigst als hij werkt?

In andere culturen heeft men andere relaties met de hond
In China en Korea worden honden gegeten. De dieren die daar worden verhandeld als voedsel leven onder erbarmelijke omstandigheden. Toch houden veel Chinezen ook honden als huisdier. Er zit een soort ambivalentie in hun visie op de hond. Misschien wel vergelijkbaar met de manier waarop wij in Nederland tegen konijnen aankijken. Konijnen worden door veel kinderen als huisdier gehouden maar prijken ook buiten de kerst dagen nog al eens op tafel. Ook in Mexico wordt de hond nog wel gegeten. De Mexicaanse naakthond heeft daar eigenlijk 3 functies: als huisdier, als kruik in bed en als maaltijd.

Honden zijn voor Arabieren onreine beesten. Het hebben van een hond als huisdier werd sterk afgeraden door de profeet Mohammed, Ook schreef de profeet dat bastaardhonden en zwerfhonden vervloekt waren en daarom ter dood moesten worden gebracht. In de 19e eeuw werden nog op het Arabische schiereiland tienduizenden honden door de Arabieren op gruwelijke wijze vermoord.

Toch zijn er een aantal hondenrassen die in de Arabische wereld worden gehouden. Het gaat dan niet zozeer om huishonden maar om grote bewakers van schapen kuddes. Maar ook windhonden voor de jacht. Ook zijn op Egyptische graftombes afbeeldingen van Saluki’s gevonden.

Dat de hond in het oude Egypte honden al heel lang gewaardeerd werden blijkt wel uit het feit dat twee op een gazelle jagende honden zijn afgebeeld op een schijf van vóór de eerste Dynastie circa 4000. v.Chr. Dit type hond lijkt op een ras dat nu nog steeds bestaat: de Faraohond.

De hond heeft door de tijden heen een ontwikkeling doorgemaakt van wild dier naar werkdier naar gezelschapsdier en zelfs familielid. Hoe de mens tegen de hond aankijkt is afhankelijk van leefomstandigheden en cultuur.

Ikzelf kan me heel goed vinden in de wat Sean Connery ooit zei over de hond:
"Je kan iets ontzettend doms zeggen tegen een hond en toch zal hij u bekijken met een blik die zegt: "God allemachtig. Daar zou ik nooit aan gedacht hebben.""

Tags: mens&hond